قواعد صرف و نحو و روش تجزيه و تركيب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٥٤ - حكم اسم ممدود
شرح احكام اقسام اسم
همانطور كه قبلا گفته شد اسم داراى اقسامى است كه اينك بشرح تفصيلى آنها و بيان احكام هر يك مىپردازيم:
تقسيم اوّل: اسم صحيح و ممدود و منقوص و مقصور
اسم باعتبار حرف آخرش بر چهار قسم است:
١- اسم صحيح الآخر: و آن اسمى است كه آخرين حرف آن نه حرف مدّ بوده و نه الف مقصوره و نه حرف نقص باشد همچون:
زيد، عمرو، حسن، كتاب.
٢- اسم ممدود: آنستكه حرف آخرش الف ممدوده باشد مانند:
حمراء و صحراء.
٣- اسم منقوص: آنستكه حرف آخرش ياء ماقبل مكسور باشد نظير:
قاضى و هانى.
٤- اسم مقصور: آنستكه حرف آخرش الف مقصوره باشد مثل:
موسى و عيسى.
براى اسم صحيح الآخر حكم مستقل و عليحدهاى نبوده فلذا از حكم آن در ضمن احكام اقسام آتيه اسم انشاء اللّه صحبت خواهيم كرد.
حكم اسم ممدود
اسم ممدود داراى دو حكم است كه ذيلا ذكر مىكنيم:
١- هر اسم ممدودى كه همزهاش بجاى الف تأنيث باشد و در وقت تثنيه به واو مبدّل ميشود مانند: صحراء كه در تثنيهاش مىگوئيم: صحراوان.